Depresyonla Başa Çıkma Yolları: Beyoğlu Psikolog Esra Sayın ile Terapi Süreci

Sabahları yataktan kalkmak dünyanın en zor işi gibi mi geliyor? Eskiden keyif aldığınız aktiviteler (sinemaya gitmek, arkadaşlarla buluşmak, hatta sevdiğiniz bir yemeği yemek) artık size hiçbir şey hissettirmiyor mu? Beyoğlu’nun cıvıl cıvıl sokaklarında yürürken, etrafınızdaki renkleri “siyah-beyaz” mı görüyorsunuz? Eğer cevabınız “evet” ise, yaşadığınız şey geçici bir hüzün değil, klinik bir tablo olan Depresyon olabilir.

Ben Uzman Klinik Psikolog Esra Sayın. İstanbul Beyoğlu’ndaki ofisimde en sık çalıştığım konulardan biri olan depresyonu, “ruhsal bir grip” olarak değil, profesyonel müdahale gerektiren ve tamamen iyileşebilen bir sağlık durumu olarak ele alıyoruz. Bu yazıda, depresyonun ne olduğunu, kendi kendinize yapabileceklerinizi ve terapi sürecinin sizi o karanlık kuyudan nasıl çıkaracağını anlatacağım.

1. Hüzün mü, Depresyon mu? Nerede Çizgi Çekilmeli?

Hayat, iniş ve çıkışlarla doludur. Bir kayıp yaşadığımızda, işler ters gittiğinde veya hayal kırıklığına uğradığımızda üzülmek son derece insani ve sağlıklıdır. Ancak “üzüntü” geçicidir; depresyon ise inatçı ve yapışkandır.

Klinik depresyonda (Major Depresif Bozukluk) şu belirtiler en az 2 hafta boyunca, günün büyük kısmında devam eder:

• Anhedoni (İstek Kaybı): Hayattan zevk alamama hali.
• Enerji Yoksunluğu: Sürekli yorgun hissetmek, kolunu kaldıracak gücü bulamamak.
• Uyku ve İştah Bozuklukları: Çok uyumak veya hiç uyuyamamak; aşırı yemek veya iştahın tamamen kesilmesi.
• Değersizlik ve Suçluluk: “Ben yük oluyorum”, “Hiçbir şeyi başaramam” gibi yoğun negatif düşünceler.
• Umutsuzluk: Geleceğe dair olumlu bir beklentinin kalmaması.

Eğer bu belirtiler Beyoğlu’nun o hızlı temposuna ayak uydurmanızı engelliyor, iş ve sosyal yaşamınızı baltalıyorsa, profesyonel destek alma zamanı gelmiş demektir.

2. İstanbul’da “Maskeli Depresyon”: Gülümseyen Yüzlerin Ardındaki Yük

Metropol insanında sıkça rastladığımız özel bir durumdan bahsetmek istiyorum: Yüksek İşlevli (High-Functioning) Depresyon veya bilinen adıyla Maskeli Depresyon.

Kişi dışarıdan bakıldığında “sorunsuz” görünür. İşe gider, toplantılara katılır, sosyal ortamlarda gülümser. Ancak iç dünyasında derin bir boşluk, tükenmişlik ve anlamsızlık hissi yaşar. Beyoğlu, Taksim ve Cihangir bölgesindeki beyaz yakalı danışanlarımda bu tabloyu sıkça gözlemliyorum. “Güçlü görünmek zorundayım” baskısı, yardım istemeyi geciktirir ve depresyonun kronikleşmesine neden olur. Unutmayın, yardım istemek zayıflık değil, aksine kendinize verdiğiniz değerin göstergesidir.

3. Terapi Süreci Nasıl İşler? “Sadece Konuşmak” Yeterli mi?

Depresyon tedavisi, dost meclisinde yapılan dertleşmeden çok farklıdır. Bir Klinik Psikolog eşliğinde yürütülen süreç, beyninizin yeniden yapılanmasını hedefler. Ofisimde uyguladığım temel yaklaşım, depresyon tedavisinde altın standart olarak kabul edilen Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve Şema Terapi yöntemleridir.

Terapi sürecinde şu adımları izleriz:

• Davranışsal Aktivasyon: Depresyon sizi eve kapatmak ister. Biz ise küçük, yönetilebilir adımlarla sizi hayata geri döndürmeyi hedefleriz. “Canım istemiyor” döngüsünü kırmak için, istek gelmesini beklemeden harekete geçme stratejileri geliştiririz.
• Bilişsel Yeniden Yapılandırma: Zihninizdeki o “acımasız eleştirmeni” susturmayı öğrenirsiniz. Olayları sürekli negatif yorumlayan “kara gözlükleri” çıkarıp, gerçekçi bir bakış açısı geliştiririz.
• Kök Nedenlerin Çözümlenmesi: Eğer depresyonunuzun kökeninde geçmiş travmalar, ihmal edilmiş çocukluk ihtiyaçları veya yas süreçleri varsa, bu konuları güvenli bir alanda çalışarak yüklerinizi hafifletiriz.

4. Kendi Kendinize Neler Yapabilirsiniz? (Küçük Adımların Gücü)

Terapi süreci devam ederken, günlük hayatınızda yapacağınız ufak değişiklikler iyileşmeyi hızlandırır. Ancak depresyondayken “büyük hedefler” koymak (spor salonuna yazılmak, diyete başlamak gibi) genellikle başarısızlıkla ve artan suçlulukla sonuçlanır. Bunun yerine:

• Uyku Hijyeni: Her gün aynı saatte yatmaya ve kalkmaya çalışın. Beyoğlu’nun gece hayatı cazip olsa da, düzenli uyku zihnin en iyi ilacıdır.
• Güneş Işığı ve Hareket: Cihangir parklarında veya Boğaz hattında yapacağınız 20 dakikalık bir yürüyüş, beyindeki serotonin seviyesini artırmada ilaç kadar etkilidir.
• Sosyal İzolasyonu Kırmak: Canınız istemese bile, güvendiğiniz bir arkadaşınızla kısa bir kahve içmek, depresyonun “yalnız kal” emrine karşı gelmektir.

5. Neden Beyoğlu’nda Terapi?

Depresyonun en büyük silahı “eylemsizliktir”. Kişiyi yatağa, eve hapsetmek ister. Terapiye gitmek için evden çıkmak, hazırlanmak ve Beyoğlu’na gelmek bile başlı başına terapötik bir eylemdir.

Ofisimin konumu, size hayatın aktığını hatırlatan bir noktadadır. Seans çıkışında tarihi bir binaya bakmak, bir kitapçıya girmek veya sadece kalabalığın içinde yürümek; “Ben de bu hayatın bir parçasıyım” hissini yeniden kazanmanıza yardımcı olur.

Sonuç: Tünelin Ucunda Işık Var

Depresyon, size asla geçmeyecekmiş gibi hissettirir. Zihniniz size “Hep böyle hissedeceksin” yalanını söyler. Ancak bir uzman olarak şunu netlikle söyleyebilirim: Depresyon, tedavisi en mümkün olan psikolojik durumlardan biridir.

Bu karanlık tünelde yalnız yürümek zorunda değilsiniz. Ben Beyoğlu Psikolog Esra Sayın, fenerimle size yolu göstermek ve o tünelden çıkana kadar size eşlik etmek için buradayım. Hayatın renklerini yeniden görmek, sabahları umutla uyanmak ve “kendim gibi” hissetmek için bir adım atın.

İyileşmek, bir tercihle başlar. Sizi dinlemeye ve anlamaya hazırım.