Online Terapi mi Yüz Yüze Terapi mi? Beyoğlu’ndaki Danışanlarımız İçin Hangisi Uygun?

Pandemi süreci, hayatımızdaki pek çok alışkanlığı değiştirdiği gibi, ruh sağlığı hizmetlerine ulaşım şeklimizi de kökten dönüştürdü. Eskiden “terapi” denildiğinde akla gelen ilk imge; sessiz bir oda, rahat bir koltuk ve karşılıklı oturan iki insandı. Bugün ise bu imgeye, bilgisayar ekranları ve kulaklıklar eklendi.

Beyoğlu’ndaki ofisimde danışan kabulüne devam eden bir Uzman Klinik Psikolog olarak, bana en sık yöneltilen sorulardan biri şu: “Hocam, online terapi yüz yüze terapi kadar etkili mi? Hangisini seçmeliyim?”

Bu sorunun tek bir doğru cevabı yoktur; “sizin için doğru olan” cevap vardır. Ben Esra Sayın. Bu yazıda, her iki yöntemin avantajlarını, sınırlılıklarını ve bilimsel veriler ışığında hangi durumlarda hangi yöntemin tercih edilmesi gerektiğini detaylıca inceleyeceğiz.

1. Yüz Yüze Terapi: Klasik Yöntemin İyileştirici Gücü

Psikoterapi, özü itibarıyla bir ilişki kurma sanatıdır. Beyoğlu, Cihangir veya Taksim bölgesinde yaşayan ve ofisime fiziksel olarak gelmeyi tercih eden danışanlarım için bu yöntemin vazgeçilmez bazı avantajları vardır:

• Duyusal Zenginlik ve Beden Dili: İletişim sadece kelimelerden ibaret değildir. Bir bakış, el titremesi, ayakların duruşu veya odadaki sessizliğin enerjisi… Yüz yüze terapide, bir terapist olarak danışanın tüm “sözsüz mesajlarını” okuyabilirim. Ekranın sınırlı çerçevesinde kaybolabilen bu detaylar, bazen sorunun çözümünde anahtar rol oynar.
• “Güvenli Alan” Ritüeli: Eviniz, konforlu olsa da, aynı zamanda stres kaynaklarınızın (tartıştığınız eşiniz, gürültü yapan çocuğunuz, bitmemiş ev işleri) olduğu yer olabilir. Ofise gelmek, fiziksel olarak o ortamdan uzaklaşmak demektir. Beyoğlu sokaklarından geçip terapi odasına girmek, zihninize “Şu an sadece kendime odaklanacağım” mesajını veren bir ritüeldir.
• Mahremiyet Garantisi: Ofiste ses yalıtımı ve gizlilik benim kontrolümdedir. Ancak evden bağlanan bir danışan, “Yan odada annem duyuyor mu?” kaygısıyla kendini tam olarak açamayabilir. Yüz yüze terapide dış dünya kapının dışında kalır.

2. Online Terapi: Erişilebilirlik ve Esneklik

Teknoloji, mesafeleri ortadan kaldırır. Bilimsel araştırmalar, doğru uygulandığında online terapinin (özellikle Bilişsel Davranışçı Terapi ekolünde) yüz yüze terapi kadar etkili olduğunu göstermektedir. Peki, kimler için idealdir?

• Zaman Tasarrufu: İstanbul trafiği bir gerçektir. Beyoğlu’na gelmek için gidiş-dönüş 2 saat harcamak, yoğun çalışan bir beyaz yakalı veya ebeveyn için sürdürülebilir olmayabilir. Online terapi, bu süreyi sıfıra indirir.
• Coğrafi Özgürlük: İş gereği sık seyahat edenler, yurt dışında yaşayan gurbetçiler (ana dilde terapi almak çok önemlidir) veya İstanbul’un uzak semtlerinde oturanlar için mekandan bağımsız terapi imkanı sunar.
• Sosyal Kaygı ve Agorafobi: Evden çıkmanın çok zor olduğu, kalabalığa karışmanın panik yarattığı durumlarda online terapi, bir “ilk adım” olarak harika bir araçtır.

3. Hangisini Seçmelisiniz? Karar Verme Kriterleri

Karar verirken kendinize şu soruları sormanızı öneririm:

Durum A: Yüz Yüze Terapiyi Seçmelisiniz, Eğer…

• Evde yalnız kalamıyorsanız veya sesinizin duyulma riski varsa.
• Teknolojiyle aranız iyi değilse ve bağlantı kopuklukları sizi strese sokacaksa.
• Travmatik ve çok yoğun duygusal konular çalışılacaksa (Terapistin fiziksel varlığı, duygusal regülasyon için daha destekleyicidir).
• Kendinize, ev/iş ortamından tamamen kopuk, izole bir zaman dilimi ayırmak istiyorsanız.
• İntihar düşünceleri veya kendine zarar verme riski gibi akut kriz durumları söz konusuysa (Bu durumlarda online terapi etik ve güvenli değildir).

Durum B: Online Terapiyi Seçmelisiniz, Eğer…

• Haftalık programınız çok yoğunsa ve ulaşım süresi terapiye devam etmenizi engelleyecekse.
• Sık sık şehir dışına çıkıyorsanız.
• Kendi evinizin konforunda, pijama veya rahat kıyafetlerle, çayınızı içerken konuşmak size daha güvenli hissettiriyorsa.
• Bedensel bir engeliniz veya hareket kısıtlılığınız varsa.

4. Beyoğlu Bağlamında Bir Çözüm: “Hibrit Model”

Beyoğlu’ndaki ofisimde uyguladığım ve danışanlarımın en çok verim aldığı yöntemlerden biri de Hibrit Modeldir.

Bu modelde, ilk tanışma ve güven bağının kurulduğu (terapötik ittifak) ilk 3-4 seansı yüz yüze ofiste gerçekleştiriyoruz. İlişki oturduktan ve süreç rayına girdikten sonra, danışanın programına göre bazı seansları online, bazılarını yüz yüze yapabiliyoruz. Örneğin; ayda bir kez yüz yüze gelip, diğer üç haftayı online sürdürmek gibi. Bu, hem fiziksel temasın gücünü korur hem de modern hayatın getirdiği zaman baskısını hafifletir.

5. Online Terapide Dikkat Edilmesi Gerekenler

Eğer tercihinizi online terapiden yana kullanacaksanız, verim alabilmek için şu kurallara uymanız kritiktir:

• Terapi Ciddiyeti: “Nasıl olsa ekrandayım” diyerek yatakta uzanarak veya araba kullanırken seansa katılmak verimi düşürür. Masa başında, dik bir oturuşla, sanki ofisteymiş gibi hazır bulunmak önemlidir.
• Teknik Hazırlık: Kulaklık kullanmak, internet bağlantısını kontrol etmek ve telefon bildirimlerini kapatmak odaklanmanızı sağlar.
• Kamera Açık Olmalı: Sesli görüşme (telefonla konuşma) terapi değildir. Göz teması, online ortamda da kurulmalıdır.

Sonuç: Yöntem Değil, İlişki İyileştirir

İster Beyoğlu’nun o tarihi dokusundaki ofisimde karşılıklı kahve içerek konuşalım, ister ekran aracılığıyla evlerinize misafir olayım; iyileşmeyi sağlayan asıl unsur “mekan” değil, kurduğumuz “bağ”dır. Sizi anlayan, yargılamayan ve bilimsel yöntemlerle yol gösteren bir uzmanla olduktan sonra, her iki yöntem de sizi hedefinize ulaştırır.

Ben Beyoğlu Psikolog Esra Sayın. Hangi yöntemin size daha uygun olduğuna karar veremiyorsanız, ön görüşme için iletişime geçebilir, ihtiyaçlarınıza en uygun yol haritasını birlikte belirleyebiliriz.

Mesafeler iyileşmeye engel değildir; yeter ki siz ilk adımı atın.